Devrine Hükmeden Taktik: Catenaccio

İtalyan futbolu ya da ekolü denilince akıllara hemen savunma gelir. Ne de olsa yıllardır süre gelen bir futbol kültürleri var. Peki kiminin izlerken kanser olduğu, kiminin de “Abi adamlar gol yemiyor ya!” diyerek çaresizlikle karışık hayranlık beslediği bu İtalyan Futbolu yani “Catenaccio” nedir? Nasıl ekol olmuştur?

Catenaccio “asma kilit” anlamına gelir. Mazisi epey eskidir. Nasıl çıktığına dair iki rivayet vardır. Ben size en bilinenini anlatayım: Rappan adında bir teknik direktör takımının aşırı gol yemesine çözüm ararken bu sistemi keşfediyor. Defans ile kaleci arasına bir oyuncu monte ediyor. O futbolcunun görevi defansın kaçırdığı adamları ya da topları uzaklaştırmak. Bir diğer anlamıyla “süpürmek”!

Bilinen hikaye bu olsa da taktiği zirvelere çıkartan isim Arjantinli Helenio Herrera‘dır. Catenaccio’nun babasıdır. Taktiğin temelinde fazlasıyla markaj ve kademe vardır. Bu taktik sayesinde o zamanki adıyla Şampiyon Kulüpler Kupası’nı 2 kez, Serie A’yı 3 kez ve İtalya Kupası’nı da 1 kez kazanarak adını efsaneler arasına yazdırmıştır.

Hücum futbolu maç kazandırır, savunma şampiyon yapar.”  

Catenaccio, “Ne var canım bunda? 10 kişi kapanıyor işte…” denilerek basitleştirilmeye çalışılsa da aslında mesele sanılanın çok aksinedir. Eğer denildiği gibi basit bir şey olsaydı her takım topun arkasına geçip 90 dakika defans yaparak kupalar kazanırdı. Catenaccio aşırı defansif yönüyle anti-futbol diye eleştirilse de ofansif bir yönü de vardır. Defans sadece planın başlangıç kısmıdır. Öncelik gol yememektir. Rakibi üzerine iyice çektiğinde ve tüm saldırılarını püskürttüğünde artık saldırı sırası sendedir. İlerdeki hızlı oyuncularla işi bitirirsin. Yani planın özü: “Önce durdur, sonra vur!” Zaten bu taktikle oynayan takımlar (başta İtalyan takımları) maçları 1-0 ya da 2-0’lık skorlarla kazanır.

Ayrıca Catenaccio içinde 1-4-4-1, 5-4-1, 5-3-2, 3-5-2 gibi birçok taktik varyasyon barındırır. Doğru şekilde uygulandığında “sıkıcı futbol” diyenlerin aksine gayet göze hoş gelen bir oyun ortaya çıkar. Catenaccio’nun mucidi Herrera, Inter ile ligi domine ederken İtalya’da futbol silbaştan yazılıyordu. Öyle ki 1982 Dünya Kupası’nı İtalya Milli Takımı havaya kaldırırken bu taktikle oynuyordu. Bu başarıyla birlikte daha da popülerlik kazanan asma kilit modeli yani Catenaccio, birçok teknik adama ilham kaynağı oldu. Yakın tarihten örnek verecek olursak, her yaz döneminde kulüplerimizin kapısını çaldığı Lucescu, Türkiye’de şampiyon olurken bu futbolu oynatmıştı.

Bu yazının yazıldığı sezonda, İtalya’da şampiyon olamasa da oynadığı futbolla herkesi kendine hayran bırakan Napoli’nin, o meşhur Maradonalı şampiyonluğunun sırrı da bu taktikte gizlidir. İtalyan futbolu işte böyle ortaya çıkıp çoğu teknik direktöre ilham kaynağı olmuştur. Değişmeyen tek şey değişimin kendisidir derler. Catenaccio da zaman içerisinde başta Conte, Allegri gibi Juventus tedrisatından geçmiş hocalar olmak üzere çoğu teknik adam tarafından güncellenerek popülerliğini sürdürmektedir.

Konuyu, İtalyan futbolunu çok iyi özetleyen şu sözle kapatalım: “İtalya 1 dakikada golü bulur ve geriye kalan 89 dakika topa dokunmadan maçı kazanır.”

 
Yasin Önder
Konuk Yazar
favicon-1 faviconysnondrr

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir